Trong bản dự thảo sửa đổi Nghị định 137/2020/NĐ-CP đang được thẩm định, Bộ Công an chính thức đề xuất cho phép các doanh nghiệp trực thuộc Bộ được nghiên cứu, sản xuất và cung cấp pháo hoa nổ, bên cạnh các đơn vị của Bộ Quốc Phòng như hiện nay.
Theo quy định hiện hành, chỉ có doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc Phòng – tiêu biểu là Nhà máy Z121 – được phép nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu và phân phối pháo hoa nổ phục vụ lễ hội, sự kiện quốc gia.
Tuy nhiên, Bộ Công an cho rằng việc chỉ có một đầu mối sản xuất đã tạo nên sự hạn chế về nguồn cung, dẫn đến giá thành cao và chưa đáp ứng kịp nhu cầu trong thực tế, nhất là trong các dịp Tết, lễ kỷ niệm, khai trương hay sự kiện cộng đồng.
Nếu được thông qua, Bộ Công an sẽ có quyền cho phép các doanh nghiệp trực thuộc tham gia sản xuất pháo hoa nổ, với điều kiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn về an ninh, an toàn, phòng cháy chữa cháy, môi trường và quy trình kiểm định do Bộ ban hành.
Theo phân tích, chính sách này hướng tới tăng tính cạnh tranh lành mạnh, đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời giúp kiểm soát tốt hơn hoạt động nhập lậu và sản xuất trái phép – vốn vẫn đang là vấn đề nổi cộm ở nhiều địa phương.
Mở rộng sản xuất pháo hoa nổ cho nhiều đơn vị là bước tiến đáng chú ý, nhưng cũng đòi hỏi cơ chế giám sát nghiêm ngặt để tránh tình trạng sản xuất tràn lan hoặc mất kiểm soát an toàn.
Các chuyên gia nhận định, chỉ khi quy trình sản xuất, vận chuyển và lưu trữ được quản lý theo chuẩn quốc phòng – an ninh, đề xuất này mới thực sự mang lại hiệu quả tích cực và bền vững.
Hiện nay, Nhà máy Z121 – Bộ Quốc Phòng vẫn là đơn vị duy nhất được phép sản xuất pháo hoa quốc phòng hợp pháp tại Việt Nam. Các sản phẩm như Giàn Phun Viên, Giàn Nhấp Nháy, Giàn Phun Hoa… đang được phân phối rộng rãi qua hệ thống đại lý pháo hoa trên toàn quốc.
Nếu nghị định mới được thông qua, đây sẽ là cột mốc quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển đa ngành cho lĩnh vực pháo hoa – vừa phục vụ nhu cầu văn hóa, vừa tăng cường năng lực quản lý an ninh quốc gia.
Đề xuất của Bộ Công an về việc được sản xuất pháo hoa nổ cho thấy nỗ lực đổi mới trong quản lý nhà nước, hướng tới thị trường pháo hoa hợp pháp, các sản phẩm pháo hoa Bộ Quốc Phòng giá minh bạch và an toàn hơn.
Trong thời gian tới, người dân và doanh nghiệp đang chờ đợi kết quả thẩm định để biết liệu Việt Nam có bước sang một kỷ nguyên mới của ngành pháo hoa nội địa – nơi cả hai lực lượng Công an và Quốc phòng cùng tham gia bảo đảm nguồn cung và trật tự an toàn xã hội.
